نگاهى به معادن چغارت و سه چاهون در شهر بافق استان يزد
بافق
در 110 کيلومترى جنوب شرقى شهر يزد قرار دارد، اين شهرستان داراى منابع
زيرزمينى متنوعى است که از مهمترين آنها سنگ آهن چغارت، سنگ آهن چاه گز،
سنگ آهن سه چاهون، منگنز ناريگان، فسفات اسفوردى، سرب و روى کوشک و معدن
مرمريت بيشه در مى باشد.
بلوک معدنى بافق با ذخيره بيش از يک سوم سنگ آهن کشور به عنوان مهمترين زون آهن دار ايران شناخته شده است. در نتيجه عمليات اکتشافى انجام شده از سال 1340 تاکنون در اين منطقه بيش از 38 آنومالى آهن دار با ذخيره نزديک به 1.7 ميليارد تن شناسايى شده که مهمترين آن ها معادن چغارت، سه چاهون، آنومالى شمالى، ميشدوان و چاه گز است.
براساس اين گزارش، شرکت سنگ آهن مرکزى ايران بزرگترين توليدکننده سنگ آهن دانه بندى کشور طى 40 سال گذشته است. اين شرکت از سال 1350، عمليات استخراج سنگ آهن در معدن چغارت را آغاز و تاکنون سنگ آهن مورد نياز کارخانه ذوب آهن اصفهان و برخى صنايع فولادسازى کشور را تامين و از سال 1380 نيز به جمع صادرکنندگان سنگ آهن پيوسته است.
در حال حاضر از دو معدن چغارت و سه چاهون، ساليانه نزديک به هشت ميليون تن سنگ آهن استخراج مى شود که حدود سه ميليون تن آن دانه بندى شده و براى مصرف در کارخانه ذوب آهن اصفهان و صادرات، استفاده و مابقى در کارخانه فرآورى چغارت تبديل به کنسانتره سنگ آهن مى شود.
اما شرکت معادن سنگ آهن مرکزى ايران در 10 کيلومترى شمال شرقى شهرستان بافق و در 120 کيلومترى جنوب شرقى شهر يزد و در حاشيه کوير مرکزى ايران، در جوار معدن چغارت قرار دارد.
اين شرکت در سال 1350 براى اکتشاف و بهره بردارى از کانسارهاى آهن منطقه بافق از سوى سازمان ذوب آهن ايران سابق تاسيس شده و هم اکنون اين شرکت يکى از واحدهاى مهم زيرمجموعه شرکت تهيه و توليد مواد معدنى ايران و بزرگترين توليدکننده سنگ آهن دانه بندى و کنسانتره کشور است.
معدن چغارت:
اين معدن، با ذخيره زمين شناسى 193 ميليون تن در 10 کيلومترى شمال شرقى شهر بافق واقع شده و ارتفاع اوليه آن از سطح دريا 1286 متر بوده است ذخيره قابل استخراج اين معدن 177.2 ميليون تن برآورد شده که از اين ميزان 107 ميليون تن آن به دليل عيار بالا و فسفر پايين، پس از خردايش و دانه بندى قابل مصرف در کارخانجات فولاد است و مابقى بايد براى پر عيار سازى به کارخانه فرآورى ارسال شود.
عمليات بهره بردارى از اين معدن از شهريور 1350 آغاز شده و تا پايان سال 1390 بيش از 131 ميليون تن سنگ آهن از اين معدن استخراج شده است.
تاکنون تا ارتفاع 220 متر در اين معدن عمليات حفارى و برداشت سنگ آهن صورت گرفته است.
معدن سه چاهون:
اين معدن که در فاصله 47 کيلومترى شمال شرقى شهر بافق و 35 کيلومترى معدن چغارت واقع شده، از نظر زمين شناسى در سازندهاى پرکامبرين پسين ايران مرکزى قرار داشته و منشاء آن آتشفشانى رسوبى مى باشد معدن سه چاهون مشتمل بر دو آنومالى X و IX است که در فاصله سه کيلومترى از يکديگر قرار دارد.
آنومالى X ذخيره اى حدود 12.5 ميليون تن و آنومالى IX که شامل دو توده شمالى و جنوبى است داراى ذخيره زمين شناسى 132 ميليون تن است که از اين مقدار حدود 95 ميليون تن با متوسط عيار آهن 37.2 و فسفر 0.08 درصد قابل استحصال مى باشد.
بهره بردارى از معدن سه چاهون در سال 1384 آغاز شده است و طى برنامه ريزى انجام شده ساليانه 2.3 ميليون تن سنگ آهن از اين معدن استخراج و پس از خردايش در کارخانه سنگ شکن با ابعاد کوچکتر از 300 ميليمتر توسط راه آهن به کارخانه فرآورى چغارت منتقل مى شود.
تاکنون به ارتفاع 120 متر در اين معدن عمليات حفارى و برداشت سنگ آهن صورت گرفته است.
روش استخراج از معدن:
عمليات طراحى اوليه معدن چغارت در سال 1970 ميلادى توسط مهندسان مشاور شورى سابق، انجام شده است. براساس طراحى هاى انجام شده 177 ميليون تن سنگ آهن از اين معدن قابل برداشت خواهد بود. استخراج معدن به روش روباز و پلکانى بصورت انتخابى است.
ارتفاع پله هاى استخراج شده 10 و 12.5 متر بوده و عرض جاده هاى داخل معدن 20 متر با شيب هشت درصد و عرض پله هاى ايمنى 8 تا 10 متر است. شيب جزئى پله هاى نهايى 70 درجه و شيب کلى در مناطق مختلف معدن بين 38 تا 50 درجه است.
مراحل استخراج با عمليات حفارى و آتشکارى انجام و عمليات بارگيرى توسط لودر و بيل مکانيکى صورت پذيرفته و انتقال سنگ آهن بوسيله دامپتراک از معدن به سنگ شکن اوليه و انبارها انجام مى گيرد.
حفارى و انفجار در معدن:
معدن به بلوک هاى مشخص تقسيم و سپس به وسيله دستگاه هاى حفارى پنوماتيک ضربه اى و چرخشى، چال هايى با قطر 115 و 165 و 200 ميليمتر حفر و سپس عمليات آتشبارى مطابق طرح انفجار انجام مى گيرد.
سالانه 12 هزار تن مواد منفجره و 4.5 ميليون متر فتيله در معادن سنگ آهن مرکزى ايران مصرف مى شود.
بارگيرى و حمل:
سنگ هاى حاصل از انفجار بوسيله شاول هاى هيدروليکى از جبهه هاى مختلف استخراج بارگيرى و توسط کاميون هاى معدنى به انبارهاى مخصوص جنب معدن، حمل و سنگ آهن با عيار مناسب به کارخانه خردايش و دانه بندى و سنگ هاى پرفسفر و کم عيار به کارخانه توليد کنسانتره حمل مى شود.
خردايش و دانه بندى:
سنگ هاى ارسالى به کارخانه در سه مرحله بوسيله سنگ شکن هاى فکى و مخروطى خرد و سپس توسط سرندها به دو فراکسيون دانه ريز(0 تا 10 ميليمتر) و دانه درشت(10 تا 25 ميليمتر) با شرايط کيفى مناسب ذوب آهن اصفهان در انبارهاى کارخانه انباشت و آماده حمل مى شود.
کنترل و نظارت کمى بر تمامى مراحل خط توليد توسط بخش هاى دفتر طراحى، واحد انباشت و برداشت، آزمايشگاه ها و امور ايمنى شرکت اعمال مى شود.
فرآورى:
به منظور پر عيار سازى کانسنگ هاى پر فسفر چغارت و کم عيار سه چاهون، کارخانه فرآورى با ظرفيت توليد سالانه 3.2 ميليون تن کنسانتره سنگ آهن احاث شده است.
اين کارخانه که در سال 1384 به بهره بردارى رسيد، شامل دو خط توليد مستقل براى سنگ آهن کم عيار و پرفسفر چغارت و سنگ آهن کم عيار سه چاهون مى باشد.
مقدار خوراک ورودى کارخانه براى هر دو خط توليد جمعا 5.7 ميليون تن در سال بوده و ظرفيت توليد هر يک از خطوط 1.6 ميليون تن کنسانتره در سال است.
در اين کارخانه سنگ آهن پرفسفر و کم عيار پس از خردايش در آسيابهاى خودشکن و گلوله اى، توسط دستگاه هاى جدايش مغناطيسى شدت پائين و بالا، پرعيار و آماده ارسال به واحدهاى فولادسازى مى شود.
سيستم توليد در اين کارخانه مکانيزه بوده و تمام مراحل توليد توسط واحدهاى اتوماسيون، کيفيت و آزمايشگاه، کنترل و نظارت مى شود.
بارگيرى و ارسال سنگ آهن توليد شده:
سنگ آهن توليدى توسط شاول در ايستگاه بارگيرى به واگن هايى به ظرفيت 55 و 90 تن بارگيرى و به واحدهاى فولادسازى و يا بندرعباس براى صادرات انتقال مى يابد. قسمتى از سنگ آهن توليدى نيز با کاميون، توسط خريداران حمل مى شود.
شرکت سنگ آهن مرکزى ايران در سال گذشته موفق به توليد سه ميليون و 450 هزار تن سنگآهن دانهبندى و دو ميليون و 960 هزار تن کنسانتره سنگآهن شد که بالغ بر يک ميليون و 200 هزار تن از سنگ آهن دانه بندى اين شرکت به چين وپاکستان صادر شده است.
بلوک معدنى بافق با ذخيره بيش از يک سوم سنگ آهن کشور به عنوان مهمترين زون آهن دار ايران شناخته شده است. در نتيجه عمليات اکتشافى انجام شده از سال 1340 تاکنون در اين منطقه بيش از 38 آنومالى آهن دار با ذخيره نزديک به 1.7 ميليارد تن شناسايى شده که مهمترين آن ها معادن چغارت، سه چاهون، آنومالى شمالى، ميشدوان و چاه گز است.
براساس اين گزارش، شرکت سنگ آهن مرکزى ايران بزرگترين توليدکننده سنگ آهن دانه بندى کشور طى 40 سال گذشته است. اين شرکت از سال 1350، عمليات استخراج سنگ آهن در معدن چغارت را آغاز و تاکنون سنگ آهن مورد نياز کارخانه ذوب آهن اصفهان و برخى صنايع فولادسازى کشور را تامين و از سال 1380 نيز به جمع صادرکنندگان سنگ آهن پيوسته است.
در حال حاضر از دو معدن چغارت و سه چاهون، ساليانه نزديک به هشت ميليون تن سنگ آهن استخراج مى شود که حدود سه ميليون تن آن دانه بندى شده و براى مصرف در کارخانه ذوب آهن اصفهان و صادرات، استفاده و مابقى در کارخانه فرآورى چغارت تبديل به کنسانتره سنگ آهن مى شود.
اما شرکت معادن سنگ آهن مرکزى ايران در 10 کيلومترى شمال شرقى شهرستان بافق و در 120 کيلومترى جنوب شرقى شهر يزد و در حاشيه کوير مرکزى ايران، در جوار معدن چغارت قرار دارد.
اين شرکت در سال 1350 براى اکتشاف و بهره بردارى از کانسارهاى آهن منطقه بافق از سوى سازمان ذوب آهن ايران سابق تاسيس شده و هم اکنون اين شرکت يکى از واحدهاى مهم زيرمجموعه شرکت تهيه و توليد مواد معدنى ايران و بزرگترين توليدکننده سنگ آهن دانه بندى و کنسانتره کشور است.
معدن چغارت:
اين معدن، با ذخيره زمين شناسى 193 ميليون تن در 10 کيلومترى شمال شرقى شهر بافق واقع شده و ارتفاع اوليه آن از سطح دريا 1286 متر بوده است ذخيره قابل استخراج اين معدن 177.2 ميليون تن برآورد شده که از اين ميزان 107 ميليون تن آن به دليل عيار بالا و فسفر پايين، پس از خردايش و دانه بندى قابل مصرف در کارخانجات فولاد است و مابقى بايد براى پر عيار سازى به کارخانه فرآورى ارسال شود.
عمليات بهره بردارى از اين معدن از شهريور 1350 آغاز شده و تا پايان سال 1390 بيش از 131 ميليون تن سنگ آهن از اين معدن استخراج شده است.
تاکنون تا ارتفاع 220 متر در اين معدن عمليات حفارى و برداشت سنگ آهن صورت گرفته است.
معدن سه چاهون:
اين معدن که در فاصله 47 کيلومترى شمال شرقى شهر بافق و 35 کيلومترى معدن چغارت واقع شده، از نظر زمين شناسى در سازندهاى پرکامبرين پسين ايران مرکزى قرار داشته و منشاء آن آتشفشانى رسوبى مى باشد معدن سه چاهون مشتمل بر دو آنومالى X و IX است که در فاصله سه کيلومترى از يکديگر قرار دارد.
آنومالى X ذخيره اى حدود 12.5 ميليون تن و آنومالى IX که شامل دو توده شمالى و جنوبى است داراى ذخيره زمين شناسى 132 ميليون تن است که از اين مقدار حدود 95 ميليون تن با متوسط عيار آهن 37.2 و فسفر 0.08 درصد قابل استحصال مى باشد.
بهره بردارى از معدن سه چاهون در سال 1384 آغاز شده است و طى برنامه ريزى انجام شده ساليانه 2.3 ميليون تن سنگ آهن از اين معدن استخراج و پس از خردايش در کارخانه سنگ شکن با ابعاد کوچکتر از 300 ميليمتر توسط راه آهن به کارخانه فرآورى چغارت منتقل مى شود.
تاکنون به ارتفاع 120 متر در اين معدن عمليات حفارى و برداشت سنگ آهن صورت گرفته است.
روش استخراج از معدن:
عمليات طراحى اوليه معدن چغارت در سال 1970 ميلادى توسط مهندسان مشاور شورى سابق، انجام شده است. براساس طراحى هاى انجام شده 177 ميليون تن سنگ آهن از اين معدن قابل برداشت خواهد بود. استخراج معدن به روش روباز و پلکانى بصورت انتخابى است.
ارتفاع پله هاى استخراج شده 10 و 12.5 متر بوده و عرض جاده هاى داخل معدن 20 متر با شيب هشت درصد و عرض پله هاى ايمنى 8 تا 10 متر است. شيب جزئى پله هاى نهايى 70 درجه و شيب کلى در مناطق مختلف معدن بين 38 تا 50 درجه است.
مراحل استخراج با عمليات حفارى و آتشکارى انجام و عمليات بارگيرى توسط لودر و بيل مکانيکى صورت پذيرفته و انتقال سنگ آهن بوسيله دامپتراک از معدن به سنگ شکن اوليه و انبارها انجام مى گيرد.
حفارى و انفجار در معدن:
معدن به بلوک هاى مشخص تقسيم و سپس به وسيله دستگاه هاى حفارى پنوماتيک ضربه اى و چرخشى، چال هايى با قطر 115 و 165 و 200 ميليمتر حفر و سپس عمليات آتشبارى مطابق طرح انفجار انجام مى گيرد.
سالانه 12 هزار تن مواد منفجره و 4.5 ميليون متر فتيله در معادن سنگ آهن مرکزى ايران مصرف مى شود.
بارگيرى و حمل:
سنگ هاى حاصل از انفجار بوسيله شاول هاى هيدروليکى از جبهه هاى مختلف استخراج بارگيرى و توسط کاميون هاى معدنى به انبارهاى مخصوص جنب معدن، حمل و سنگ آهن با عيار مناسب به کارخانه خردايش و دانه بندى و سنگ هاى پرفسفر و کم عيار به کارخانه توليد کنسانتره حمل مى شود.
خردايش و دانه بندى:
سنگ هاى ارسالى به کارخانه در سه مرحله بوسيله سنگ شکن هاى فکى و مخروطى خرد و سپس توسط سرندها به دو فراکسيون دانه ريز(0 تا 10 ميليمتر) و دانه درشت(10 تا 25 ميليمتر) با شرايط کيفى مناسب ذوب آهن اصفهان در انبارهاى کارخانه انباشت و آماده حمل مى شود.
کنترل و نظارت کمى بر تمامى مراحل خط توليد توسط بخش هاى دفتر طراحى، واحد انباشت و برداشت، آزمايشگاه ها و امور ايمنى شرکت اعمال مى شود.
فرآورى:
به منظور پر عيار سازى کانسنگ هاى پر فسفر چغارت و کم عيار سه چاهون، کارخانه فرآورى با ظرفيت توليد سالانه 3.2 ميليون تن کنسانتره سنگ آهن احاث شده است.
اين کارخانه که در سال 1384 به بهره بردارى رسيد، شامل دو خط توليد مستقل براى سنگ آهن کم عيار و پرفسفر چغارت و سنگ آهن کم عيار سه چاهون مى باشد.
مقدار خوراک ورودى کارخانه براى هر دو خط توليد جمعا 5.7 ميليون تن در سال بوده و ظرفيت توليد هر يک از خطوط 1.6 ميليون تن کنسانتره در سال است.
در اين کارخانه سنگ آهن پرفسفر و کم عيار پس از خردايش در آسيابهاى خودشکن و گلوله اى، توسط دستگاه هاى جدايش مغناطيسى شدت پائين و بالا، پرعيار و آماده ارسال به واحدهاى فولادسازى مى شود.
سيستم توليد در اين کارخانه مکانيزه بوده و تمام مراحل توليد توسط واحدهاى اتوماسيون، کيفيت و آزمايشگاه، کنترل و نظارت مى شود.
بارگيرى و ارسال سنگ آهن توليد شده:
سنگ آهن توليدى توسط شاول در ايستگاه بارگيرى به واگن هايى به ظرفيت 55 و 90 تن بارگيرى و به واحدهاى فولادسازى و يا بندرعباس براى صادرات انتقال مى يابد. قسمتى از سنگ آهن توليدى نيز با کاميون، توسط خريداران حمل مى شود.
شرکت سنگ آهن مرکزى ايران در سال گذشته موفق به توليد سه ميليون و 450 هزار تن سنگآهن دانهبندى و دو ميليون و 960 هزار تن کنسانتره سنگآهن شد که بالغ بر يک ميليون و 200 هزار تن از سنگ آهن دانه بندى اين شرکت به چين وپاکستان صادر شده است.
+ نوشته شده در ساعت توسط محسن سلیم پور
|
